GİRİŞ

Toprak kaymasının en anlamlı tarifi 1950 yılında Terzaghi tarafından, yamacı teşkil eden kaya, toprak ve suni dolguların yamaç aşağı hareket etmesi şeklinde yapılmıştır. Bu genel tarif her nekadar türlü kütle hareketlerini içermiyorsa da mesela: Gravitasyon etkisi ile uzun safhada bir krip olayı, nispeten az kalınlıktaki toprak seviyelerinin kuruma ve ıslanma nedeniyle hareketleri, kütle hareketine sebep olabilirler. Bir toprak yüzeyi eğim gösteriyorsa; kütlenin yamaç aşağıya bir bileşeni var demektir. Bu yamaç aşağı bileşene karşı koymak için kesme mukavemeti meydana gelir. Yamaç aşağı toprak içerisindeki kuvvetin meydana gelen kesme direncini aştığı anda heyelan oluşur. Bu heyelan genellikle bir veya birden fazla yüzeylerde ve kopma zonlarında teşekkül edebilir. Bu zonlar en düşük kesme mukavemeti gösteren zonlardır. Bir çok faktörler kesme mukavemetinin azalmasına ve neticede heyelanların oluşmasına zemin hazırlarlar:

a) Doğa olaylarından iklim, tektonik tesirler ve morfolojik etkenler.

b) İnsanoğlunun medeniyeti kurabilmek için geliştirdikleri karayolları, demiryolları, hidroelektrik santraller, maden araştırmaları gibi çalışmalar olabilir. Zemin mekaniği ve zemin mühendisliği son derece gelişmekte olan bir ilim kolunun ancak önemli bir bölümünü teşkil eder. Bunun sebebini zemini teşkil eden malzemelerin kompleks yapılarına ve zamanla özelliklerinin değişmelerine bağlayabiliriz. Sonuç olarak heyelanlarının sebeplerinin ortaya konmasında Mühendislik Jeolojisi ve Zemin Mekaniği dallarında oldukça güçlüklerle karşılaşılır. Son 15 yıl içerisindeki gelişmeler mesela: Zemin araştırmalarında yeni test teknikleri ve kompürütün pratik mühendislik problemlerine uygulanması ve sürekli kırılma mekanizmasının daha iyi anlaşılması toprak kayması problemlerinin izah edilmesine faydalı olmaktadırlar. Her nekadar bu sahada çeşitli çalışmalar yapılmışsa da gelecekte daha emin neticelerin alınması beklenir.

Çalışmalarımda heyelan mekanizmasının tanımı ve heyelan sahalarında jeofizik yöntemlerin uygulanmasındaki avantajlar anlatılmaya çalışılmıştır.

Download PDF file